fbpx

Narwiański Park Narodowy polubiłem szczególnie. Ciężko było uwierzyć, że są tylko cztery takie miejsca na świecie, a zainteresowanie Narwią jest właściwie znikome. Na czym polega wyjątkowość Narwiańskiego Parku Narodowego? Jakie miejsca warto odwiedzić? Zapraszam do świata jedynej w Europie rzeki anastomozującej!

Najpierw pojechałem raz, potem drugi, trzeci i czwarty… To wszystko na przestrzeni kilku lat. Żeby zobaczyć rzekę w różnych odsłonach. I mieć czas pozaglądać tam, gdzie często za pierwszą wizytą się nie zagląda. Tak powstawał ten przewodnik.

Fenomen Narwiańskiego Parku Narodowego

Co sprawiło, że w ogóle mamy do czynienia z czymś takim jak Narwiański Park Narodowy? Dlaczego właśnie ten odcinek Narwi objęto ochroną? Myślę, że warto wiedzieć to przed wyjazdem.

Narew jaka? Narew ANASTOMOZUJĄCA!

Narew na odcinku od Suraża do Rzędzian (właśnie tu istnieje Narwiański Park Narodowy) jest rzeką anastomozującą. Co to znaczy? Narew płynie jednocześnie wieloma korytami. W okolicy Kurowa możemy zaobserwować, że rzeka rozgałęzia się nawet na 6 odnóg. To istny fenomen. Na całym świecie są tylko 4 rzeki, które zachowują się w ten sposób i mają takie uwarunkowania jak Narew.

Narew jest jedyną rzeką anastomozującą w Europie! I jedną z czterech na świecie m.in. obok Kongo i Amazonki.

narwiański park narodowy

Świetlisty poranek

Unikalny, wielokorytowy system Narwi to właściwie nówka-sztuka. Rzeka nabrała takiego kształtu dopiero 4 tys. lat temu, kiedy rozlewając się na całą szerokość doliny zaczęła drążyć system odnóg i rozgałęzień. Koryto rzeki na odcinku Parku jest naturalne i niezmienione.

Od bąków po bataliony. Ptasi świat Narwi

Drugi motyw, który wyróżnia Narwiański Park Narodowy to ptaki. Rozległy teren zalewowy, niedostępny dla ludzi i drapieżników sprawił, że Narwiański Park Narodowy zamieszkało ponad 200 gatunków ptaków. Wiosną można tu oglądać spektakularne przeloty stad setek, jeśli nie tysięcy osobników i na drugie tyle natknąć się podczas kajakowej wycieczki.

Oprócz ptaków spodziewajcie się  bobrów, jeleni i łosiów.

Gdzie leży Narwiański Park Narodowy?

Zanim przejdziemy dalej jeszcze słowo o lokalizacji dla tych, którzy wcześniej o Narwiańskim Parku Narodowym nie słyszeli zbyt wiele. Narwiański Park Narodowy rozciąga się pomiędzy miejscowościami Suraż i Rzędziany, ok. 30 km na zachód od Białegostoku. To ok. 180 km i 2 godziny jazdy z Warszawy na północny wschód.

Dokładną lokalizację parku podejrzycie na końcu wpisu, gdzie czeka mapa z zaznaczonymi miejscami wartymi odwiedzenia.

Wiosną z Góry Strękowej można oglądać spektakularne rozlewiska Narwi. Odsłona rzeki poza Parkiem

Narwiański Park Narodowy – historia

Park jest całkiem młody, bo do życia powołano go dopiero w 1996 r. Dzień przed moimi szóstymi urodzinami, więc mi łatwo zapamiętać. Jeszcze kilkanaście lat wcześniej większość terenu dzisiejszego Parku znajdowała się w rękach prywatnych. Jak to się stało, że ziemia trafiła do Skarbu Państwa? Rolnicy oddawali gospodarstwa w zamian za emerytury rolnicze.

Teren Doliny Górnej Narwi (bo właśnie tu mamy Narwiański Park Narodowy) od zawsze był bardzo żyzny. W latach 60. opracowywano plany zagospodarowania całej doliny Narwi na obszar produkcji rolniczej. Planowano kompletną meliorację. Sprzeciw środowiska naukowego i szereg późniejszych badań spowodował jednak, że ostatecznie mamy Narwiański Park Narodowy.

narwiański park narodowy

Powidoki melancholijne

Narwiański Park Narodowy – informacje praktyczne

Co trzeba wiedzieć mając na celowniku Narwiański Park Narodowy? Zacznijmy od siedziby. Swoją kwaterę główną Narwiański Park Narodowy ma w Kurowie, pod numerem 10. Gdybyście potrzebowali zadzwonić i spytać np. o stan wody w Narwi:

  • 85 718 14 17
  • 86 476 48 11
  • 86 476 48 12

Siedziba parku jest czynna:

  • poniedziałek – piątek 7.30 – 15.30
  • w okresie od maja do sierpnia również w dni wolne w godz. 10.00 – 18.00

Poranek przy siedzibie Parku

W siedzibie Narwiańskiego Parku Narodowego możecie zobaczyć wystawę edukacyjną, nabyć szereg publikacji, kilka pamiątek, wynająć przewodnika, wypożyczyć kajak a zaraz obok przenocować na bardzo przyjaznym i schludnym polu namiotowym. To bardzo dobry punkt startowy, kiedy przyjeżdżacie do Parku na kilka dni. I miejsce, do którego warto zajrzeć, jeśli Narwiański Park Narodowy odwiedzacie tylko na chwilę.

Narwiański Park Narodowy – gdzie nocować?

Mimo że Narwiański Park Narodowy plasuje się w środku stawki jeśli chodzi o wielkość, jest w pobliżu miasta wojewódzkiego a ze stolicy Polski jedzie się tu niespełna dwie godziny to obok Drawieńskiego Parku Narodowego jest to najrzadziej odwiedzany park narodowy w Polsce. Jest to też obszar dość rzadko zaludniony, więc, pewnie się nie zdziwicie, miejsc noclegowych jest tu nieco mniej niż w Tatrach czy pod połoninami.

Nad Narwią spałem w dwóch miejscach i oba mogę serdecznie polecić:

  • Pole namiotowe przy siedzibie Narwiańskiego Parku Narodowego – super miejsce pod namiot. Z wiatą, internetem, sanitariatami i pomostem z wieżą widokową zaraz przy rzece. Nocleg w namiocie to koszt 20 zł za dobę. Można też wjechać camperem, co również kosztuje 20 zł
  • Stadnina Tradycja, Uhowo, ul. Cicha 20 – bardzo przyjemne miejsce z opcją ogniska i spania na sianie. Bardzo przystępne ceny i przemili gospodarze. Dla jeźdźców prawdziwa gratka, bo do Narwiańskiego Parku Narodowego i okolic można stąd wyruszać konno
narwiański park narodowy

Pole biwakowe przy siedzibie Parku. Jest świetnie!

Oprócz tego w okolicy parku znajdziecie kilka pensjonatów, agroturystyk i pól namiotowych.

Narwiański Park Narodowy – wypożyczalnie kajaków i sprzętu wodnego

Gdzie wypożyczyć kajak w Narwiańskim Parku Narodowym? Na pewno można zrobić to w Kurowie, przy siedzibie parku. Czy to dobre miejsce na całodniowy spływ albo choćby 2-godzinną wycieczkę? Zdecydowanie tak. Na tym odcinku rzeka najbardziej się rozgałęzia. To najlepsza część Narwi do eksploracji. Pamiętajcie tylko, że w jedną stronę na pewno będzie pod prąd.

Kajaki można też wypożyczyć w Surażu, na południowym skraju Narwiańskiego Parku Narodowego. Stąd zaczynałem kiedyś pełny, jednodniowy spływ. Korzystałem z wypożyczalni przy Miejsko-Gminnym Ośrodku Kultury. Ale w Surażu kajaki mają także w pensjonacie “Bajdarka”.

Oprócz tego w okolicy kajak można wypożyczyć także w Łapach, w Ośrodku Kultury Fizycznej i Topilcu (szukajcie pod hasłem Kajaki Podlaska Amazonia).

Czy do Narwiańskiego Parku Narodowego trzeba kupić bilet?

Tak. Cena biletów wynosi:

  • normalny – 5 zł
  • ulgowy 2,5 zł

za wstęp jednodniowy. Oraz

  • normalny 12 zł
  • ulgowy 6 zł

za bilet trzydniowy do Parku.

Bilety można kupić w siedzibie Narwiańskiego Parku Narodowego w Kurowie albo w niektórych wypożyczalniach kajaków.

Najłatwiej jednak kupić bilet do parku online. Można to zrobić poprzez stronę E-Parki albo aplikację mobilną Polskie Parki Narodowe.

Za pomocą strony E-Parki można też kupić miejsce na polu biwakowym w Kurowie, przy siedzibie parku.

Kiedy odwiedzić Narwiański Park Narodowy?

Najlepszy czas na Narwiański Park Narodowy to końcówka kwietnia i maj. W tym czasie powinno już roić się od ptaków. O tej porze roku poziom wody z pewnością będzie odpowiedni do spływów. A temperatury będą już sprzyjać wycieczkom.

narwiański park narodowy

Wschód słońca nad Narwią. Końcówka marca

Dobrym momentem jest też końcówka sierpnia i początek września. Cześć ptaków zbiera się wtedy do odlotów. Pod koniec sierpnia w Kurowie odbywa się Biesiada Miodowa. Impreza promująca lokalne wyroby pszczelarskie, narwiańskie ogórki i kapustę. Zero disco polo, muzyka folkowa.

narwiański park narodowy

Połowa czerwca. Szuwary już prawie “wymienione” na tegoroczne

Można też przemyśleć przyjazd w zimie i przy odpowiednio minusowej temperaturze pojeździć po Narwi na łyżwach.

Narew to 5-ta najdłuższa rzeka Polski. Ma 484 km długości.

Narwiański Park Narodowy – ciekawe miejsca, atrakcje, co zobaczyć?

Dlaczego warto odwiedzić Narwiański Park Narodowy? Ogólnie – chodzi o doświadczenie jego fenomenu, który opisałem na początku tekstu. Ale jak to zrobić? Które konkretnie miejsca odwiedzić i w jakie zakątki Parku najlepiej się zapuścić, żeby mieć jak najwięcej przyjemności z kontaktu z narwiańską przyrodą?

1) Spływ kajakowy z Kurowa, albo Waniewa. W narwiańskim labiryncie

Przede wszystkim wybierzcie kajak. Najlepiej wystartować z Kurowa i skorzystać z wypożyczalni przy siedzibie parku narodowego. Odcinek przy Kurowie to apogeum narwiańskich rozgałęzień. Świetny do eksploracji i samodzielnego zapuszczania się w kolejne odnogi rzeki. A te potrafią zaskakiwać w naprawdę najróżniejszy sposób. Pływanie po rzece gęsto zarośniętej wysokimi trawami sprawia wrażenie poruszania się po naturalnym labiryncie.

Wąska odnoga Narwi


Kolejne, szersze rozgałęzienie

Startując kajakiem z Kurowa można też wybrać jedną z trzech oznaczonych pętli:

  • pętla niebieska, ok. 1,5 km
  • pętla czerwona, ok. 3,2 km
  • pętla pomarańczowa, ok 7.7 km

Mapę szlaków można dostać w siedzibie parku. Są one też oznaczone tabliczkami.

Na szlaku kajakowym można dopaść jeszcze jedną ciekawą atrakcje.

Oznaczenia szlaku są dobrze widoczne

Reduta “Koziołek”

Płynąc na północ od Kurowa można dotrzeć do pozostałości reduty “Koziołek”. Resztki wałów pamiętają czasy potopu szwedzkiego. To miejsce nie powala pod względem historycznym, militarnym. Jest natomiast wyjątkowo ciekawe ze względów przyrodniczych. Bardzo stare drzewa (z kajaka nie widać ich wiele), gołym okiem widoczna działalność bobrów, wyskakujące z lewa i prawa żabki – to idealne miejsce na cel wycieczki. Nawet końcem marca można się troszkę w reducie “Koziołek” zatracić.

Spływ przez cały Narwiański Park Narodowy

Jeśli macie więcej czasu (2 dni powinny wystarczyć) świetnym pomysłem jest przepłyniecie całego Narwiańskiego Parku Narodowego z Suraża aż do Rzędzian. Trasa liczy ok. 45 km.

Zaraz za Surażem można liczyć jeszcze na takie spotkania

Spływy “pychówkami” w Narwiańskim Parku Narodowym

Ale, ale! Kajaki to nie jedyny środek transportu, przy pomocy którego można penetrować Narew.

Można to zrobić również na “pychówce”. Czyli prostej, drewnianej łodzi używanej w regionie od dziesięcioleci do transportu i połowów. Nazwa “pychówka” pochodzi od sposobu pływania. Długim drągiem odpychamy się od dna wprawiając w ten sposób łódkę w ruch. Na jednej łodzi zmieszczą się dwie osoby z przewodnikiem. Pychówkę można wynająć w Uhowie, Łapach, Kurowie.

2) Obserwowanie ptaków. Kiedy oglądać ptaki w Narwiańskim Parku Narodowym?

Dolina Narwi to miejsce, w którym możecie spotkać bobra, piżmaka czy jelenia, ale to bez wątpienia ptaki są najciekawszym faunistycznym elementem parku. W parku stwierdzono obecność ponad 200 gatunków. Ptak jest również symbolem parku. Mowa o błotniaku stawowym.

Wieża obserwacyjna w Waniewie

Jakie ptaki można zobaczyć w Narwiańskim Parku Narodowym? I kiedy?

W poniższej tabelce możecie sprawdzić kiedy trzeba przyjechać nad Narew żeby zaobserwować 20 z nich.

Gatunek Kiedy można zobaczyć?
Czapla siwa marzec-wrzesień
Bąk marzec-wrzesień
Świstun marzec-wrzesień
Pliszka siwa marzec-wrzesień
Zimorodek marzec-wrzesień
Sowa błotna marzec-wrzesień
Gęś gęgawa marzec-październik
Żuraw zwyczajny marzec-październik
Błotniak stawowy marzec-październik
Rybitwa białoskrzydła kwiecień-sierpień
Rybitwa czarna kwiecień-sierpień
Orlik krzykliwy kwiecień-sierpień
Brodziec krwawodzioby kwiecień-sierpień
Świstun kwiecień-wrzesień
Trzciniak kwiecień-wrzesień
Dudek kwiecień-wrzesień
Rycyk kwiecień-wrzesień
Łabędź niemy kwiecień-październik
Derkacz zwyczajny maj-październik
Bielik styczeń-sierpień

Narwiański Park Narodowy warto odwiedzić wczesną wiosną, kiedy można zobaczyć przelatujące nawet w tysięcznych stadach łabędzie, kaczki i gęsi.

Jeśli myślicie, że ornitologia to dziedzina dla panów z sadełkiem w podeszłym wieku, to właśnie tu możecie ten mit odczarować.

Jak obserwować ptaki w Narwiańskim Parku Narodowym? Wieże widokowe

Dobrym sposobem na obserwacje ptaków jest oczywiście spływ kajakowy. Nie musicie się jednak do niego ograniczać. W Narwiańskim Parku Narodowym jest kilka wież obserwacyjnych, z których rozciągają się widoki na Park i które świetnie nadają się do oglądania ptaków.

Wieże obserwacyjne w Narwiańskim Parku Narodowym:

  • Kurowo, przy siedzibie parku
  • wieża na kładce Waniewo-Śliwno
  • wieża widokowa w Śliwnie (początek kładki)
  • wieża widokowa w Uhowie (przy moście kolejowym)
  • wieża widokowa w Uhowie (północny kraniec wsi)
  • wieża widokowa w Łapach-Szołajdach
  • wieża widokowa w Topilcu
  • wieża widokowa w Wólce Waniewskiej
  • wieża widokowa w Kurszewie (przy zerwanym moście)

Wieża widokowa w Kurowie

Dokładnie lokalizacje wież znajdziecie na mapce na końcu wpisu.

Narwiański Park Narodowy i ptaki

Mała prośba z mojej strony. Pamiętajcie, że Narwiański Park Narodowy zamieszkują bardzo rzadkie gatunki ptaków. Batalion, różanka, śliż piskorz to tylko niektóre z nich. Pływając kajakiem często możemy znaleźć się bardzo blisko gniazd ptaków, nawet o tym nie wiedząc. Dlatego kajak po Narwi tylko w trybie standby! Cisza i spokój nie tylko dla nas, ale i dla mieszkańców rzeki.

3) Kładka Śliwno-Waniewo

Czy jest jakiś sposób na zobaczenie piękna Narwi w pełnej okazałości bez wsiadania do kajaka? Tak. Cały Narwiański Park Narodowy można przejść wszerz dzięki drewnianej kładce łączące dwie wsie – Śliwno i Waniewo.

Rano może być naprawdę przyjemnie

Przeprawa kładką przez Narew to prawdziwe przeżycie. Z jednej strony wkraczamy w niesamowity ekosystem Narwi, z drugiej czekają nas liczne przeprawy mini-platformami. Ręcznie przeciągając platformy pokonujemy kolejne odnogi rzeki.

Przeprawa przy pomocy siły mięśni

Na środku kładki znajduje się wieża widokowa i wiata turystyczna.

Kładka może być okresowo zamknięta z powodu zbyt niskiego stanu wód, zdarzają się też awarie więc przed wycieczką upewnijcie się, że wszystko jest na swoim miejscu! Można to zrobić np. odwiedzając profil Narwiańskiego Parku Narodowego na Facebooku.

4) Zerwany most Kruszewo-Kurowo

Dość charakterystycznym miejscem w Narwiańskim Parku Narodowym, które jest bardzo interesujące przyrodniczo i widokowo, ale przy okazji czuć w nim powiew historii są pozostałości po zerwanym moście łączącym Kruszewo i Kurowo.

Te wierzby po drodze… Kosmos

Most nad Narwią był elementem carskiej drogi strategicznej. Wybudowano go na przełomie XIX i XX w. Nie należał jednak do najlepszych konstrukcji. Zniszczonego w czasie II wojny światowej mostu nie zdecydowano się odbudować. Dziś to bardzo dobry punkt widokowy i cel spacerów turystów odwiedzających Narwiański Park Narodowy.

5) Suraż

Bardzo intrygującym miejscem, wartym odwiedzenia przy okazji szwędania się po parku jest Suraż. Miasteczko zamykające Narwiański Park Narodowy od południa.

Wypływając z Suraża

Suraż jest jednym z najmniejszych polskich miast, a atrakcjami mógłby obdzielić niejedno miasto powiatowe. To, że stąd startują spływy kajakowe, to już wiecie, ale to nie wszystko. W Surażu można zobaczyć wczesnośredniowieczną osadę, górę Zamkową, oryginalną zabudowę drewnianą z dwoma rynkami, Muzeum Archeologiczne, Muzeum Kapliczek, cmentarze unicki, żydowski i prawosławny…

Zgubić się tutaj, na pewno się nie zgubicie. Ale zdecydowanie jest gdzie spędzić czas!

Narwiański Park Narodowy rowerem

Okolice Narwiańskiego Parku Narodowego to też świetny rejon na rower. W ramach “Narwiańskiej Obwodnicy” można pokonać 90km. Trasa wiedzie przez miejscowości Choroszcz – Baciuty – Turośń Dolna – Suraż – Łapy – Płonka Kościelna – Waniewo – Kurowo – Jeżewo Stare – Tykocin – Choroszcz. Jest oznaczona kolorem niebieskim.

Narwiański Park Narodowy pieszo

W okolicy Narwiańskiego Parku Narodowego jest też kilka szlaków pieszych. Najciekawiej prezentuje się 41 km szlak im. Włodzimierza Puchalskiego. Fotografa i promotora przyrody Narwi. Marszruta szlaku oznaczona kolorem czerwonym prowadzi tak: Łapy Osse – Płonka Kościelna – Łupianka Stara – Bokiny – Wólka Waniewska – Jeńki – Waniewo – Kurowo – Pajewo – Jeżewo Stare. Łapy-Osse to unikatowe osiedle kolejowe na skalę Polski, więc jest dodatkowy smaczek!

Narwiański Park Narodowy – mapa atrakcji, ciekawych miejsc i wież obserwacyjnych

Dorzucam jeszcze mapę miejsc, w które warto zajrzeć odwiedzając Narwiański Park Narodowy.

Narwiański Park Narodowy i Narew – grupa miłośników

Jeśli tak jak ja jesteście miłośnikami Narwi, chcecie wiedzieć co dzieje się w Narwiańskim Parku Narodowym i macie ochotę dzielić się swoimi relacjami i spostrzeżeniami z innymi zapraszam do dołączenia do grupy na FB: Narwani 🙂

I to tyle.

Udanego planowania i miłego wyjazdu!


Jeśli macie pytania o Narwiański Park Narodowy lub macie ochotę podzielić się swoimi wrażeniami – zapraszam do komentarzy poniżej!


Bartek Szaro

Autor Bartek Szaro

Oprócz bloga prowadzi także autor na YouTube o zrównoważonej turystyce. Twórca największego w Polsce cyklu spotkań łączących podróżowanie i reportaż "Kontynenty | spotkaj podróżników" oraz gospodarz cyklu spotkań "Nieturyści".

Więcej tekstów autora Bartek Szaro

Dołącz do dyskusji! 4 komentarze

Miejsce na Twój komentarz

*